ReadyPlanet.com
dot
dot
ภาพรวม
dot
bulletข้อมูลจังหวัด
bulletของดีประจำจังหวัด
bulletเทศกาลงานประเพณี
bulletสินค้า OTOP / แหล่งช้อบปิ้ง
bulletที่พัก/โรงแรมในจังหวัดระยอง
bulletร้านอาหารในจังหวัดระยอง
dot
ส่วนงานกีฬาและนันทนาการ
dot
bulletข้อมูลส่วนงาน
bulletปฏิทินกิจกรรมกีฬา
bulletสมาคมกีฬา
bulletสถานกีฬา
bulletบุคลากรทางการกีฬา
bulletสถิติการแข่งขันกีฬาระดับชาติ
dot
ปฏิทินกิจกรรม ปี 2560
dot
bulletปฏิทินกิจกรรมกีฬา
bulletปฏิทินกิจกรรมท่องเที่ยว
dot
หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
dot
bulletกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา
bulletสำนักงานปลัดกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา
bulletกรมการท่องเที่ยว
bulletกรมพลศึกษา
bulletสถาบันการพลศึกษา
bulletการกีฬาแห่งประเทศไทย
bulletการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย
bulletตำรวจท่องเที่ยว
bulletสำนักงานการท่องเที่ยวและกีฬา76จังหวัด
dot
วงการกีฬา
dot
bulletข่าวสารวงการกีฬา
bulletวิเคราะห์กีฬา
dot
เว็บไซต์ที่น่าสนใจ
dot
bulletจังหวัดระยอง
bulletสำนักงานจังหวัดระยอง
bulletค้นหาข้อมูลภาครัฐ
bulletรัฐบาลไทย
bulletสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ
bulletกรมบัญชีกลาง
bulletกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ
bulletไทยตำบลดอทคอม
bulletดาวน์โหลดซอฟแวร์
bulletหออัครศิลปิน
dot
สถานีโทรทัศน์
dot
bulletช่อง 3
bulletช่อง 5
bulletช่อง 7
bulletช่อง 9
bulletช่อง 11
bulletMaxnet ทีวี
dot
ข่าวสาร สทก.จ.ระยอง
dot
bulletประกาศราคากลางจัดซื้อจัดจ้าง
bulletสมัครงาน
dot
สมัครรับข่าวสาร

dot
bulletกระทู้ถาม-ตอบ




พิพิธภัณฑ์หนังใหญ่วัดบ้านดอน

ตั้งอยู่ที่วัดบ้านดอน หมู่ ๔ ตำบลเชิงเนิน เป็นที่เก็บรักษาตัวหนังใหญ่ จำนวน ๑๐๐ ตัว มีอายุมากกว่า ๒๐๐ ปี ที่นำมาจากจังหวัดพัทลุง เมื่อ ปี พ.ศ. ๒๔๓๑ รวมถึงหนังใหญ่ชุดใหม่ที่ใช้แสดงในปัจจุบัน นักท่องเที่ยวที่สนใจจะเข้าชมการแสดงหนังใหญ่ควรติดต่อก่อนล่วงหน้าประมาณ ๕ วัน นอกจากนี้ ภายในบริเวณวัด มีบริการนวดแผนไทย โดยกลุ่มอนุรักษ์การนวดแผนไทย สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ โทร. ๐ ๓๘๖๒ ๐๑๒๗, ๐๘ ๙๔๐๑ ๒๐๑๒ การเดินทาง ใช้เส้นทางสาย ๓๖ (บายพาส) ถึงสี่แยกเกาะกลอย เลี้ยวซ้าย  ๕๐๐ เมตร ถึงสี่แยกเลี้ยวขวา อีก ๕๐๐ เมตร

หนังใหญ่บ้านดอน หนังใหญ่บ้านดอน

ตามที่ได้สอบถามผู้สืบสานหนังใหญ่โรงวัดบ้านดอน และจาก ท่านพระครูปัญญาวุฒิกร อดีตเจ้าอาวาส ตลอดจนทายาทของเจ้าของหนังใหญ่ ก็ได้ความว่า หนังชุดนี้มีอายุประมาณ 200 ปี รับงานแสดงมีชื่อเสียงอยู่ทางภาคใต้ของประเทศไทย จนกระทั่ง พระยาศรีสมุทรโภค ชัยโชติสงคราม (เกตุ ยมจินดา) ซึ่งเป็นคนเก่าที่มีชื่อหมายเลข 1 ของทำเนียบผู้ว่าราชการจังหวัดระยอง แต่ไม่ระบุ พ.ศ. ที่ดำรงตำแหน่ง จึงไม่ทราบแน่ชัด ได้ทราบกิตติมาศักดิ์ของหนังใหญ่ชุดนี้ ซึ่งกำลังแสดงอยู่ที่จังหวัดพัทลุง ก็ได้ติดต่อซื้อมาทั้งชุดประมาณ 200 ตัว และได้จ้างครูหนังหรือนายโรงนี้มาเป็นครูฝึกถ่ายทอดให้กับคนในปกครองของพระยาศรีสมุทรโภค ชัยโชคชิตสงคราม เพื่อสืบทอดต่อมา ข่าวจากเครือญาติท่านเล่าว่า ในการนำหนังใหญ่ที่ซื้อจากจังหวัดพัทลุงมานี้ได้นำมาทางเรือแล่นข้ามอ่าวไทยฝ่าคลื่นใหญ่ลมแรง หนังมนุษย์ซึ่งซ้อนอยู่ข้างบนบางตัวหล่นลงทะเล ต้องตามเก็บ ตัวสำคัญคือนางสีดา (นางเอก) ช่วยกันหาอยู่นานก็ยังไม่พบผลสุดท้ายพบได้ คือติดอยู่ที่หางเรือสำเภา หนังที่ซื้อมาทางภาคใต้ จะเป็นฝีมือของช่างสมัยใด ที่ไหนไม่ทราบลายละเอียด ระยะหลังนำแสดงที่วัดจันทอุดม (วัดเก๋ง) ปัจจุบันเป็นที่ตั้งของโรงพยาบาลระยอง (เหลือเจดีย์ให้เป็นประวัติอยู่เพียงองค์เดียวทางด้านทิศตะวันออก ได้ขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานกับกรมศิลปากรแล้ว) ถือว่าเป็นวัดประจำจังหวัด หลังจากนำไปแสดงในงานสำคัญๆแล้วก็เก็บรักษาไว้ที่นั่น หลังจากนั้นประมาณ พ.ศ. 2430 เศษ วัดบ้านดอนได้สร้างขึ้นแล้ว และผู้แสดงประจำหนังโรงนี้ที่ฝึกรับถ่ายทอดมาจาก ครูประดิษฐ์ ครูหนังคนเดิมที่มาสอนให้ ก็เป็นคนชาวบ้านชากใหญ่ใกล้วัดบ้านดอน ปี่พาทย์ก็เป็นคนชาวทุ่งโพธิ์ไม่ห่างไกล ง่ายกับการนัดฝึกซ้อมและนำไปแสดงตามที่จังหวัดต้องการ จึงได้นำหนังใหญ่มาถวายวัด บ้านดอน อำเภอเมืองจังหวัดระยอง ผู้ที่รับมอบเป็นครูหนัง คือ นายเรือง นางแจ่ม รื่นเริง ได้ฝึกลูกหลานและชาวบ้านได้เล่นสืบต่อมา ปี่พาทย์ใช้ของ นายถั่ว ดนตรี ผู้ร่วมพากย์สืบทอดกันมาคือ นายสวม เป็นธรรม , นายช่ำ ขุมวรณ์อาภรณ์รัตน์ , ศึกษาเขียว โสภณ เมื่อ นายเรือง รื่นเริง ชรามากก็ได้มอบให้ นายสี รื่นเริง ผู้เชิดร่วมโรงซึ่งเป็นบุตรรับมอบเป็นครูหนังใหญ่ต่อมา และเมื่อเข้าวัยชราก็ได้มอบให้ นายเฉลิม มณีแสง เป็นครูหนัง พากย์ร่วมกับ นายเจิม ขอบอรัญ ต่อมา นายเฉลิม มณีแสง ถึงแก่กรรม นายถ่อย หวานฤดี ผู้เคยรับยื่นเป็นครูหนังพร้อมกับ นายเฉลิม มณีแสง เป็นครูหนังประจำวัดบ้านดอนนี้สืบต่อมา ส่วนเรื่องปี่พาทย์นั้นสืบทอดจาก นายถั่ว ดนตรี ก็คือ นายสาย วง นายฟุ้ง ชาวดอน ก็ไปร่วมแสดงกันด้วย และทยอยกันเสียชีวิต ปัจจุบันก็ใช้วง นายฉลอม พุทธมี และฝึกนักเรียนเข้าร่วมเล่นด้วย เนื่องจากหนังใหญ่ชุดนี้เป็นมรดกตกทอดมานาน ลวดลายสวยงามและเข้าใจว่าเป็นฝีมือช่างหลวง ถือเป็นของศักดิ์สิทธิ์ เพราะเป็นมหรสพโบราณ ครูแรง มหรสพที่มาเล่นงานเดียวกันต้องมาคารวะครูหนัง ดังนั้นเวลาเก็บไว้ที่วัดจะเก็บไว้ในที่สูง ไม่ให้ผู้ใดเข้าไปเล่นหรือรบกวน ภัยธรรมชาติอาจทำให้สูญเสียไปตามกาลเวลา ตับคาบตัวหนังทำด้วยไม้ผุกร่อนได้ง่าย จึงจำต้องดูแลใกล้ชิด คนรุ่นหลังได้เข้ามาศึกษาดูแล หลังจากว่างเว้นการแสดงมานานหนังเก่าจึงผุพังลดจำนวนลงไป พร้อมๆกับคนรุ่นเก่าที่สูญเสียชีวิต เราเห็นความสำคัญควรอนุรักษ์และสืบทอดมรดกไทย จึงได้ฟื้นฟูดังปรากฎในปัจจุบัน จุดเริ่มต้นในระยะหลัง ในคราวประกวดหมู่บ้านดีเด่น หมู่ที่ 1 ตำบลเชิงเนิน อำเภอเมืองระยอง (บ้านชากใหญ่) พ.ศ.2523 ได้นึกถึงงานศิลปวัฒนธรรมและการละเล่นที่เคยแสดงกันมา จึงได้ฟื้นฟูฝึกซ้อมหนังใหญ่ออกแสดง ทั้งงานหมู่บ้าน งานฉลองกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี งานสงกรานต์และเผยแพร่รายการโทรทัศน์ช่อง 5 ในปีพ.ศ. 2524 มีคณะกรรมการฟื้นฟูดูแลเป็นคณะกรรมการอนุรักษ์หนังใหญ่วัดบ้านดอน ช่วงนั้น ปู่สี รื่นเริง เป็น-นายโรง และชราภาพจึงได้มอบ นายเฉลิม มณีแสง และ นายเจิม ขอบอรัญ รับช่วงเป็นนายพากย์ และผู้พากย์ ฝึกซ้อม และนำออกแสดงเผยแพร่ตามโอกาส ทางวัดบ้านดอน มีโครงการสร้างอาคารเก็บหนัง และซ้อมตัวหนังเพิ่มเติมจากที่ชำรุด พระครูปัญญาวุฒิกร อดีตเจ้าอาวาส ได้สร้างอาคารที่เก็บไว้ 1 หลัง และเปิดใช้เมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน 2534 ซึ่งเป็นวันที่บริษัทอุตสาหกรรมปิโตรเคมีกัลไทย จำกัด ได้มาทอดกฐินวัดบ้านดอนร่วมกับชาวบ้าน ต่างก็ชื่นชมและอนุรักษ์หนังใหญ่ไว้สืบไป เมื่อมีอาคารเก็บหนังเก่า ก็คาดว่าตัวหนังจะคงอยู่ไปได้อีกนาน จึงได้ปรับปรุงไม้หนีบตัวหนัง (ตับหนีบ) จากเดิมซึ่งเป็นไม่ไผ่ ไม้หมาก ให้เป็นไม้เหลาชะโอน ซึ่งเป็นไม้เนื้อแข็งที่ทนทานและศึกษาเรื่องการเก็บรักษา เห็นว่าการเก็บแบบวางเรียงคงจะสภาพดีจึงทำที่เก็บเพื่ออนุรักษ์ไว้ใช้เป็นประโยชน์ในการศึกษาค้นคว้า และคิดสร้างตัวหนังใหญ่โดยการลอกแบบ เลือกตัวหนังตามเรื่องราวที่ นายอำนาจ มณีแสง ได้รับถ่ายทอดมาจาก นายเฉลิม มณีแสง ซึ่งเป็นครูหนัง โดยร่วมมือกับผู้ที่คณะกรรมการมอบหมาย คือ นายประเทือง เขตสมุทร พท. พายับ เป็นธรรม นายอุดม นัทธีประทุม และ นางสาว อุษา โชติกุล พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาตินครราชสีมา ดำเนินการลอกแบบและติดต่อช่างจัดทำ ทางวัดก็พยายามหาทุนทรัพย์จับจ่ายไป ได้รับความร่วมจากทุกฝ่าย ได้ตัวหนังใหม่มาร่วมแสดงกับตัวหนังเก่าอีก 77 ตัว
 




แนะนำสถานที่ท่องเที่ยว

พิพิธภัณฑ์เมืองระยอง (Rayong Museum) article
ถนนยมจินดา article
สวนยายดา(ป้าชื่น) article
มา'ยอง OTOP
ชุมชนปากน้ำประแส
ชุมชนตะพง
อ่างเก็บน้ำดอกกราย
โรงงานโลตัสคริสตัล
สวนสุภัทราแลนด์
หอพระพุทธอังคีรส
สวนสมุนไพร สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
ศาลสมเด็จกรมหลวงชุมพรเขตรอุดมศักดิ์
อุทยานแห่งชาติเขาชะเมา-เขาวง
สำนักสงฆ์น้ำตกธรรมรส
เกาะมันนอก
เกาะมันกลาง
เกาะมันใน
วัดสารนารถธรรมาราม
อนุสาวรีย์สุนทรภู่
แหลมแม่พิมพ์
สวนวังแก้ว
หาดน้ำริน
หาดพลา
หาดพยูน
เกาะทะลุ
เกาะกุฎี
เกาะกรวย เกาะขาม และเกาะปลาตีน
เกาะเสม็ด
อุทยานแห่งชาติเขาแหลมหญ้า-หมู่เกาะเสม็ด
หาดสวนสน
บ้านเพ
สวนพฤกษชาติโสภา
สถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำระยอง
เขาแหลมหญ้า
หาดแม่รำพึง-บ้านก้นอ่าว
หาดแสงจันทร์
ปากน้ำระยองและหาดแหลมเจริญ
สวนศรีเมือง
พระเจดีย์กลางน้ำ
ศาลหลักเมือง
วัดโขดทิมธาราม
ศาลสมเด็จพระเจ้าตากสิน article
วัดป่าประดู่ article



Copyright © 2010 All Rights Reserved.
สำนักงานการท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดระยอง (สทก.จ.ระยอง) Rayong Provincial Office of Tourism and Sports (Rayong POTS) ที่ตั้ง: สนามกีฬากลาง จังหวัดระยอง ถ.สุขุมวิท ต.เนินพระ อ.เมืองระยอง จ.ระยอง 21000 ติดต่อ: โทรศัพท์ 0 3861 8968 โทรสาร 0 3862 0666 อีเมลล์ rayong@mots.go.th